آیا واقعاً یک دریاچه زیرزمینی عظیم در نزدیکی قطب جنوب مریخ وجود دارد؟

با شبیهسازیهای رایانهای جدید، احتمال وجود دریاچهای از آب مایع مدفون در زیر کلاهک یخی جنوبی مریخ وجود دارد که نشان میدهد لایههای فشرده یخ میتوانند همان بازتابهای راداری را ایجاد کنند که آب مایع میتواند ایجاد کند.
در سال 2018، آژانس فضایی اروپا مارس اکسپرس مدارگرد از ابزار MARSIS (رادار پیشرفته مریخ برای صدای زیرسطحی و یونوسفر) برای شناسایی چیزی که به نظر می رسد 20 کیلومتر (12.4 مایل) عرض دارد استفاده کرد. دریاچه ای از آب مایع در عمق 1.5 کیلومتری (0.93 مایلی) یخ در منطقه ای به نام Planum Australe در دشت قطبی جنوبی مریخ مدفون شده است. پس از آن، شواهد مشابهی برای به طور بالقوه ده ها دریاچهاما برخی از آنها آنقدر به سطح نزدیک هستند که غیرممکن به نظر می رسد که آب در آنجا مایع باشد.
این به این دلیل است که سطح مریخ است بیش از حد سرد و در جوی فشار بسیار کم برای اینکه آب مایع خیلی نزدیک به سطح بماند. با این حال، در پایه کلاهک یخی قطب جنوبی، شرایط دما و فشار، با کمک کمی ضد یخ طبیعی، میتواند به دریاچههای نمک اجازه وجود داشته باشد.
متصل: آب در مریخ: تحقیقات و شواهد

این ضد یخ می تواند به شکل پرکلرات کلسیم و منیزیم باشد که یک ترکیب شیمیایی است که توسط ناسا در سطح مریخ یافت می شود. ماموریت ققنوس در سال 2008، پرکلرات منیزیم و کلسیم، زمانی که در آب حل شوند، نقطه انجماد خود را به ترتیب به حداقل منفی 68 درجه سانتیگراد و منفی 75 درجه سانتیگراد (منفی 92 و منفی 103 درجه فارنهایت) کاهش می دهند – بسیار نزدیک به دمای پیش بینی شده منهای 68 درجه سانتیگراد (منهای 90 درجه فارنهایت) در پایه کلاهک یخی. بنابراین، تصور شرایط موضعی دما، فشار و غلظت پرکلرات که باعث ایجاد حوضچههای بزرگ آب مایع در مریخ میشود، چندان دشوار نیست.
شواهد بیشتر برای چنین دریاچه هایی از اندازه گیری امواج روی سطح یخ بدست می آید. آب مایع مقدار اصطکاک بین ورقه یخ و سنگ بستر زیر آن را کاهش می دهد و به ورقه یخ اجازه می دهد تا سریعتر بر روی سنگ بستر جریان یابد. این افزایش سرعت جریان منجر به فرورفتگی و اوج گیری در یخ سطحی می شود که همین امر است دقیقا همان چیزی که دیده می شود در پلانوم استرالیا.
با وجود تمام این شواهد، بسیاری در جامعه علوم سیارهای بدبین هستند. وجود آب مایع در مریخ یک کشف خارقالعاده است و به شواهد فوقالعادهای نیاز دارد. اکنون، تیمی از دانشمندان دانشگاه کرنل با یافتههای جدیدی که توضیحی جایگزین برای پژواکهای راداری ارائه میکند، شعلههای این تردید را شعلهور کردهاند.
“نمی توانم بگویم وجود آب مایع در آنجا غیرممکن است، اما ما نشان می دهیم که راه های بسیار ساده تری برای به دست آوردن مشاهدات یکسان بدون نیاز به کشش تا آنجا با استفاده از مکانیسم ها و موادی وجود دارد که از قبل می دانیم وجود دارد.” گفت دانیل لالیچ کورنل در یک بیانیه. Lalich نویسنده اصلی تحقیقات جدید است که نشان می دهد صفحات یخی فشرده می توانند سیگنال راداری قوی را که دقیقاً شبیه پژواک رادار از یک لایه مایع به نظر می رسد، بازگردانند.
حجم وسیعی از آب به دلیل مسطح بودن دریاچه و غیره قادر است رادار را به منبع خود منعکس کند زمین انعکاسهای راداری درخشان از نوع شناسایی شده توسط MARSIS تقریباً به طور قطع نشاندهنده آب مایع است، شبیه به حفرههای آب در زیر قطب جنوب، مانند دریاچه وستوک. با این حال، دانشمندان سیارهشناسی باید مراقب باشند که فرض کنند آنچه برای زمین صادق است برای سیارات دیگر نیز صادق است که شرایط آنها یکسان نیست.
گروه لالیچ هزاران شبیهسازی را برای آزمایش اینکه آیا چندین لایه یخ فشرده میتوانند سیگنال راداری یک دریاچه را تقلید کنند، انجام دادند. هر شبیه سازی هم ضخامت ورقه های یخی و هم ترکیب آنها را تغییر می دهد (یعنی چقدر کثیف هستند). آنها دریافتند که در بسیاری از موارد، لایههای فشرده یخی که مدتها پیش رسوب کرده و زیر وزن ورقه یخ خرد شدهاند، میتوانند انعکاسهای راداری درخشان درست مانند آنچه که توسط MARSIS شناسایی شده است ایجاد کنند.
ترفند «تداخل سازنده» امواج رادار است. وضوح فضایی MARSIS محدود است و اگر لایههای یخ خیلی نازک باشند، ابزار رادار نمیتواند آنها را تشخیص دهد. هر لایه بخشی از پرتو رادار را به عقب منعکس میکند و از آنجایی که لایهها به شدت به هم فشرده شدهاند، پژواکهای رادار روی هم قرار میگیرند و ترکیب میشوند و قدرت آنها را تقویت میکنند و درخشانتر به نظر میرسند.
لالیچ گفت: «این اولین بار است که فرضیه ای داریم که کل جمعیت مشاهدات زیر کلاهک یخی را بدون نیاز به معرفی چیزهای منحصر به فرد یا عجیب توضیح می دهد. این نتیجه، جایی که ما انعکاسهای روشن پراکنده در سرتاسر مکان را دریافت میکنیم، دقیقاً همان چیزی است که شما از تداخل لایه نازک در رادار انتظار دارید.»
تاکنون، این سوال که آیا دریاچه نمکی زیر کلاهک قطب جنوب وجود دارد یا نه، بی پاسخ مانده است، اما لالیچ استدلال می کند که شبیه سازی ها حداقل توضیحی بسیار ساده تر و محتمل تر از دریاچه ارائه می دهند.
لالیچ گفت: «این ایده که آب مایع حتی کمی نزدیک به سطح باشد واقعاً هیجانانگیز خواهد بود. “فقط فکر نمی کنم آنجا باشد.”
یافته های تیم لالیچ در 7 ژوئن در مجله منتشر شد پیشرفت علمی.




