قمر خشمگین مشتری، آیو، آتشفشانی ترین جرم منظومه شمسی برای حدود 4.5 میلیارد سال بوده است.

آتشفشانی ترین جسم منظومه شمسی، قمر مشتری، آیو، حداقل 4.57 میلیارد سال است که از زمان تولدش و اوایل کودکی خورشید در آشوب بوده است.
اینها یافته های تیمی از دانشمندان است که مطالعه کرده اند یو با آرایه میلی متری/زیر میلی متری بزرگ آتاکاما (ALMA) برای ردیابی گوگرد و کلر در جو قمر جووین
دانشمندان متوجه شده اند که طناب کشی گرانشی بین سیاره مشتری و قمرهای جوین همسایه اروپا و گانیمد نیروهای جزر و مدی عظیمی در Io ایجاد می کند که باعث آتشفشان شدید آن می شود. چیزی که تا به حال مشخص نبود این بود که تأثیر مشتری و قمرهای آن دقیقاً چه مدت در آیو ویران می کرد. این به این دلیل است که جریان دائمی گدازه از این آتشفشان شدید در سطح آن، این ماه را تازه نگه می دارد.
متصل: کاوشگر جونو ناسا فوران های آتشفشانی فعال در قمر آتشفشانی مشتری Io را مشاهده کرد (تصاویر)
کاترین دکلر، سرپرست تیم و استادیار علوم سیارهای و نجوم در Caltech، Space.com، “سطح آیو بسیار جوان است، به این معنی که جریانهای گدازهای و ذخایر تودههای آتشفشانی هر ویژگی قدیمیتر از حدود 1 میلیون سال را پوشش میدهند.” گفت. “بنابراین، تا به حال امکان آموختن چیزی در مورد تاریخ آتشفشانی آیو بیش از یک میلیون سال گذشته که از نظر زمین شناسی بسیار جدید است، وجود نداشته است.
آیو یک معمای بزرگ بود زیرا سطح آن اطلاعات مربوط به تاریخچه خود را مانند سطوح قمرهای کمتر فعال حفظ نمی کند.

جو آیو نمی تواند قدمت آتشفشانی خود را پنهان کند
آتشفشانی استثنایی آیو به قرارگیری دقیق 3 قمر و رقص گرانشی موزون که در آن به دور مشتری می چرخند بستگی دارد.
“تو در رزونانس مداری با اروپا و گانیمد، به این معنی که دوره های مداری آنها مضربی صحیح از یکدیگر است.” هر مدار روی هم در یک مکان قرار دارند و مدارها را از دایره به بیضی تغییر می دهند.”
او اضافه کرد که وقتی این قمرها در حالت بیضی قرار می گیرند، فاصله آنها از مشتری با حرکت آنها تغییر می کند، بنابراین آنها یک تغییر در گرانش مشتری را تجربه می کنند. تغییر مقدار گرانش مشتری که توسط آیو احساس میشود باعث جزر و مدهای سنگی در ماه میشود و شکل آیو در هر مداری که فقط 1.8 روز است فشرده و کشیده میشود. این باعث ایجاد اصطکاک در گوشته آن می شود که گرمای کافی برای ذوب سنگ تولید می کند.
فشار و کشش گرانشی مشتری، اروپا و گانیمد بر روی آیو، نیروهای جزر و مدی چنان شدید ایجاد می کند که می توانند باعث بالا و پایین رفتن سطح ماه به اندازه 100 متر شوند. این معادل سطح زمین در نیویورک است که ناگهان بر فراز مجسمه آزادی ظاهر می شود.
سوال بزرگ این است: آیا تا زمانی که این قمرها وجود داشته اند این اتفاق افتاده است؟
دی کلر ادامه داد: «شبیهسازیهای رایانهای منتشر شده در 20 سال گذشته نشان دادهاند که آیو، اروپا و گانیمد میتوانند در پیکربندی مداری رزونانس فعلیشان درست در زمان شکلگیری به دام افتاده باشند». “این تشدید همان چیزی است که در نهایت باعث ایجاد آتشفشان می شود. بنابراین منطقی است که اگر قمرها از زمان شکل گیری خود در این پیکربندی بودند، آیو برای همان مدت زمان آتشفشانی می شد.”

از آنجایی که دانشمندان نتوانستهاند اطلاعاتی در مورد مدت زمانی که آیو به شدت آتشفشانی بوده است جمعآوری کنند، دکلیر و همکارانش از ALMA، آرایهای از ۶۶ آنتن رادیویی در صحرای آتاکاما در شمال شیلی، برای جستجوی سرنخهایی در جو نازک آن استفاده کردند.
به ویژه، آنها به دنبال ایزوتوپ های رادیویی پایدار از مولکول های حاوی گوگرد و کلر هستند. تیم دریافت که هر دو عنصر بیشتر در آن حضور دارند ایزوتوپ سنگین انواع – اتمهایی با تعداد نوترون بیشتر – در مقایسه با میانگین موجود در منظومه شمسی که از ایزوتوپهای سبکتر از جوهای بالای جهان دیگر ناشی میشوند.
در آیو، آتشفشان باعث می شود که مواد به طور مداوم بین فضای داخلی ماه و جو آن بازیافت شوند و دکلیر و خدمه دریافتند که قمر جووین در نتیجه 94 تا 96 درصد ایزوتوپ های گوگرد سبک تر خود را از دست داده است. این چیزی است که تنها در مواجهه با میلیاردها سال آتشفشانی که قدمت آن به تولد آیو میرسد، امکانپذیر است.
دی کلر میگوید: «ما از ایزوتوپهای گوگرد در جو Io استفاده کردیم تا نتیجه بگیریم که Io برای میلیاردها سال گاز غنی از گوگرد تولید میکند و بنابراین از نظر آتشفشانی فعال بوده است». “این تایید خوبی برای برخی پیش بینی های قبلی است که انجام شده است.”
برای de Kleer، نتایج نشان دهنده یک شیفتگی طولانی مدت با Yo ارائه پاسخ به سوالات آزار دهنده است.
او گفت: “تا زمانی که آیو را مطالعه کرده ام، مجذوب سوال تکامل طولانی مدت آیو هستم.” من نه تنها به چگونگی وضعیت سیارات و قمرهای امروزی، بلکه چگونگی پیدایش آنها نیز علاقه مند هستم.
و پروفسور Caltech هنوز با Yo تمام نشده است. پس از پاسخ به سؤالاتی در مورد ماهیت آتشین ماه جووین، او می خواهد بداند که آیا زمانی جنبه خنک تری داشته است و آیا این قمر توسط آتشفشان از بین رفته است یا خیر.
دکلر نتیجه گرفت: «در مورد آنچه بعداً میآید، میخواهم بدانم که آیا آیو زمانی مانند همسایگانش اروپا و گانیمد دارای یک اقیانوس آب و یک پوسته یخی بوده است، که متعاقباً به دلیل آتشفشان یا وسایل دیگر از بین رفتند.
تحقیقات این تیم پنجشنبه (18 آوریل) در ژورنال منتشر شد علوم پایه.




