یک ترس جدید باز شده است: سیاهچاله های فراری

این مقاله در ابتدا در تاریخ منتشر شده است گفتگو. این نشریه مقاله را به Space.com ارائه کرد صدای متخصص: Op-Ed & Insights.
سال گذشته، ستاره شناسان مجذوب این موضوع شدند سیارک فراری عبور از مال ما منظومه شمسی از جایی دورتر سرعت آن حدود 68 کیلومتر در ثانیه بود، یعنی کمی بیش از دو برابر سرعت زمین به دور خورشید.
تصور کنید که چیزی بسیار بزرگتر و سریعتر باشد: سیاهچاله ای که با سرعت بیش از 3000 کیلومتر در ثانیه حرکت می کند. تا زمانی که نیروهای گرانشی شدید آن به دور مدار سیارات بیرونی برخورد نکنند، شاهد آمدن آن نخواهیم بود.
این ممکن است کمی مضحک به نظر برسد – اما در طول سال گذشته، چندین خط شواهد گرد هم آمده اند تا نشان دهند که چنین بازدیدکننده ای غیرممکن نیست. ستاره شناسان نشانه های روشنی از فرار را دیده اند سیاهچاله های کلان پرجرم کهکشانهای دیگر را میشکافند و شواهدی پیدا کردهاند که نشان میدهد کهکشانهای کوچکتر و غیرقابل شناسایی احتمالاً در آنجا نیز وجود دارند.
سیاهچاله های فراری: نظریه
داستان در دهه 1960 آغاز می شود، زمانی که روی کر، ریاضیدان نیوزلندی راه حل انیشتین را پیدا کرد. نسبیت عام معادلات توصیف شده سیاهچاله های در حال چرخش. این منجر به دو کشف مهم در مورد سیاهچاله ها شد.
اول، “قضیه بدون موکه به ما می گوید که سیاهچاله ها را تنها با سه ویژگی می توان تشخیص داد: جرم، چرخش و بار الکتریکی آنها.
برای دوم، باید به فرمول معروف اینشتین فکر کنیم ه = mc² که می گوید انرژی جرم دارد. در مورد سیاهچاله، راه حل کر به ما می گوید که تا 29 درصد از جرم سیاهچاله می تواند به صورت انرژی دورانی باشد.
راجر پنروز، فیزیکدان انگلیسی 50 سال پیش منتشر شد که این انرژی چرخشی سیاهچاله ها می تواند آزاد شود. یک سیاهچاله در حال چرخش مانند یک باتری است که قادر است مقادیر عظیمی از انرژی در حال چرخش را آزاد کند.
یک سیاهچاله می تواند حدود 100 برابر بیشتر از یک ستاره با جرم مشابه انرژی قابل استخراج داشته باشد. اگر یک جفت سیاهچاله با هم ترکیب شوند، بخش زیادی از این انرژی عظیم می تواند در عرض چند ثانیه آزاد شود.
دو دهه محاسبات پر زحمت ابررایانه ای طول کشید تا بفهمیم وقتی دو سیاهچاله در حال چرخش با هم برخورد می کنند و به هم می پیوندند و امواج گرانشی ایجاد می کنند چه اتفاقی می افتد. بسته به نحوه چرخش سیاهچالهها، انرژی امواج گرانشی میتواند بسیار قویتر از سایر جهتها در یک جهت آزاد شود – و سیاهچالهها را در جهت مخالف پرتاب کند.
اگر چرخش های دو سیاهچاله در حال برخورد به روش درستی در یک راستا قرار گیرند، سیاهچاله دوم را می توان با یک موشک به سرعت هزاران کیلومتر در ثانیه سوق داد.
یادگیری از سیاهچاله های واقعی
این همه تئوری بود تا اینکه رصدخانههای امواج گرانشی LIGO و Virgo شروع به شناسایی صدای جیغ و جیک امواج گرانشی ساطع شده از جفت سیاهچالههای در حال برخورد در سال 2015 کردند.
یکی از هیجانانگیزترین اکتشافات مربوط به «زنگ زدن» سیاهچالهها بود: زنگ چنگال تنظیم سیاهچالههای تازهتشکیل شده که به ما درباره چرخش آنها میگوید. هرچه سریعتر بچرخند، زنگ آنها طولانی تر می شود.
مشاهدات بهتر و بهتر از ادغام سیاهچاله ها نشان داده است که برخی از جفت سیاهچاله ها دارای محورهای چرخشی با جهت گیری تصادفی هستند و بسیاری از آنها دارای انرژی چرخشی بسیار بزرگی هستند.
همه اینها نشان می دهد که سیاهچاله های فراری یک احتمال واقعی هستند. حرکت 1 درصد از سرعت نورمسیر آنها در فضا از مدارهای منحنی ستاره ها در کهکشان ها پیروی نمی کند، بلکه تقریباً مستقیم خواهد بود.
سیاهچاله های فراری که در طبیعت مشاهده می شوند
این ما را به مرحله نهایی در توالی خود می رساند: کشف واقعی سیاهچاله های فراری
جستجو برای سیاهچاله های نسبتا کوچک فراری دشوار است. اما یک سیاهچاله فراری با جرم یک میلیون یا یک میلیارد خورشیدی، هنگام حرکت در یک کهکشان، اختلالات عظیمی در ستارگان و گازهای اطراف خود ایجاد می کند.
پیشبینی میشود که آنها دنبالهای از ستارگان بر جای میگذارند که از گاز بینستارهای شکل میگیرند، به همان شیوهای که دنبالههای ابر در پی یک هواپیمای جت تشکیل میشوند. ستاره ها از فروپاشی گاز و غبار جذب شده توسط سیاهچاله در حال عبور تشکیل می شوند. این فرآیندی است که برای ده ها میلیون سال ادامه خواهد داشت، زیرا سیاهچاله فرار از یک کهکشان عبور می کند.
در سال 2025، چندین مقاله تصاویری از نوارهای مستقیم ستاره ها را در کهکشان ها نشان دادند، مانند تصویر زیر. به نظر می رسد این شواهد قطعی برای سیاهچاله های فراری باشد.
مقاله ای به رهبری ستاره شناس ییل، پیتر ون دوکوم، یک کهکشان بسیار دور را که توسط تلسکوپ جیمز وب تصویربرداری شده است، با یک نمای روشن شگفت انگیز توصیف می کند. 200000 سال نوری طول دارد. این ردیابی اثرات فشار مورد انتظار از فشردگی گرانشی گاز را هنگام عبور از یک سیاهچاله نشان داد: در این مورد، سیاهچاله ای با جرم 10 میلیون برابر خورشید را نشان می دهد که تقریباً با سرعت 1000 کیلومتر بر ثانیه حرکت می کند.
دیگری توصیف می کند مسیر پشتی مستقیم طولانی عبور از کهکشانی به نام NGC3627. این احتمالاً ناشی از یک سیاهچاله با جرمی حدود 2 میلیون برابر خورشید است که با سرعت 300 کیلومتر بر ثانیه حرکت می کند. طول مسیر معکوس آن حدود 25000 سال نوری است.
اگر این فرارهای بسیار عظیم وجود داشته باشند، پسرعموهای کوچکترشان نیز باید وجود داشته باشند، زیرا مشاهدات امواج گرانشی نشان می دهد که برخی از آنها با چرخش های مخالف مورد نیاز برای ایجاد شوک های قوی همراه می شوند. سرعت ها به اندازه ای زیاد است که بتوان بین کهکشان ها حرکت کرد.
بنابراین سیاهچالههای فراری که از میان کهکشانها و بین کهکشانها میشکافند، جزء جدیدی از جهان شگفتانگیز ما هستند. ظاهر شدن یک انسان در منظومه شمسی با نتایج بالقوه فاجعه بار غیرممکن نیست.
ما نباید با این کشف خوابمان را از دست بدهیم. شانس حداقل است. این فقط راه دیگری است که داستان جهان ما کمی غنی تر و کمی هیجان انگیزتر از قبل شده است.




