تلسکوپ فضایی جیمز وب مشاهده می کند که چگونه یک سیاهچاله کهکشان خود را “کشته” می کند

ستاره شناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST)، سیاهچاله ای عظیم را در کیهان اولیه مشاهده کرده اند که کهکشان خود را با گرسنگی می کشد. شایان ذکر است، به نظر می رسد که این “گرسنگی کهکشانی” به لطف ایجاد بادهای گازی با سرعت 2 میلیون مایل در ساعت، بسیار سریع رخ داده است.
کهکشانها زمانی «مرده» یا «غیرفعال» در نظر گرفته میشوند که تشکیل ستارهشان متوقف شده باشد. این می تواند زمانی اتفاق بیفتد که بلوک های سازنده ستارگان، ابرهای متراکم گاز و غبار، تخلیه شوند. دانشمندان مدتها گمان میکردند که کهکشانها میتوانند پیش از موعد توسط سیاهچالههای مرکزی آنها که آنها را از گاز و غبار پاک میکنند، «کشته شوند».
این مشاهدات JWST نشان دهنده اولین تشخیص جامد از چنین اثری است و در واقع ممکن است تولد ستاره از کهکشان های گرسنه را سرکوب کند. این یافتهها توسط تیمی از محققان به سرپرستی دانشمندان دانشگاه کمبریج انجام شد که در حال مطالعه کهکشان اولیه با نام رسمی GS-10578 هستند، اما بهعنوان عضوی از تیم که پیشنهاد رصد دقیق آن را داده بود، “کهکشان پابلو” نامیده شد. .
کهکشان پابالو حدود 11.5 میلیارد سال نوری از ما فاصله دارد، به این معنی که تنها 2.3 میلیارد سال پس از انفجار بزرگ قابل مشاهده است.
فرانچسکو دی، عضو تیم، گفت: “بر اساس مشاهدات قبلی، ما می دانستیم که این کهکشان در حالت خاموش شده است: با توجه به اندازه آن، ستاره های زیادی تشکیل نمی شود، و ما انتظار داریم که بین سیاهچاله و انتهای تشکیل ستاره ارتباطی وجود داشته باشد.” یوجنیو از موسسه کیهانشناسی کاولی در کمبریج، در بیانیهای گفت. با این حال، تا زمان JWST ما نمیتوانستیم این کهکشان را با جزئیات کافی برای تأیید این ارتباط مطالعه کنیم، و نمیدانستیم که آیا این حالت خاموش موقتی است یا دائمی.
مرتبط: چگونه سیاهچاله های پرجرم کهکشان های خود را «گرسنگی» می کشند تا تشکیل ستاره را متوقف کنند؟
این کهکشان با جرمی 200 میلیارد برابر خورشید، تقریباً به اندازه کهکشان راه شیری، که بیشتر ستارگان خود را بین 12.5 تا 11.5 میلیارد سال پیش به دنیا آورد، برای این دوره از کیهان اولیه به طور غیرمعمولی عظیم است.
روبرتو مایولینو، عضو تیم، همچنین از مؤسسه کیهانشناسی کاولی، میگوید: «در کیهان اولیه، بیشتر کهکشانها ستارههای زیادی تشکیل میدادند، بنابراین دیدن چنین کهکشان مردهای در این دوره زمانی جالب است. اگر زمان کافی برای رسیدن به این اندازه عظیم داشت، هر فرآیندی که تشکیل ستاره را متوقف کرد احتمالاً نسبتاً سریع اتفاق می افتاد.
با استفاده از JWST، این تیم توانست تعیین کند که سیاهچاله عظیم در قلب کهکشان پابلو در حال دفع مقادیر عظیم گاز با سرعت 2.2 میلیون مایل در ساعت است. برای زمینه، این 1500 برابر سریعتر از حداکثر سرعت جنگنده جت F-16 لاکهید مارتین است.
سرعت گاز قابل توجه است زیرا به اندازه کافی قابل توجه است که می تواند بر کشش گرانشی کهکشان پابلو غلبه کند و بنابراین برای همیشه از کهکشان فرار کند.
بسیاری از کهکشانهایی که سیاهچالههای پرجرم برافزایش یا «برافزایش» دارند، بادهای گازی سریعی دارند که از آنها جاری میشود، اما معمولاً جرم بسیار کمی دارند. JWST مؤلفه جدیدی را در بادهای کهکشان پابلو شناسایی کرد که تلسکوپهای دیگر در اطراف کهکشانهای فعال دیگر از دست دادهاند.
این جزء گاز متراکم خنک تر و متراکم تر است و بنابراین نور کمی از خود ساطع می کند، به همین دلیل است که تلسکوپ های دیگر آن را نمی بینند. JWST با حساسیت باورنکردنی خود توانست این جریان گاز متراکم را تشخیص دهد زیرا نور کهکشان های پشت آن را مسدود می کند.
این تیم دریافت که جرم جریان گاز از کهکشان پابلو بیشتر از گاز مورد نیاز برای تشکیل پایه تشکیل ستاره جدید است. این کافی است تا نشان دهد که سیاهچاله ی عظیم این کهکشان در حال توقف تولد ستارگان در این کهکشان دوردست و اولیه است.
دواوژنیو گفت: «ما مقصر را پیدا کردیم. سیاهچاله با قطع منبع «غذایی» که کهکشان برای تشکیل ستارههای جدید به آن نیاز دارد، این کهکشان را میکشد و آن را خاموش نگه میدارد.»
اگرچه مشاهدات JWST مدلهای قبلی تکامل کهکشانی و نقش سیاهچالههای پرجرم را در توقف تولد ستارگان تأیید کرد، اما شگفتیهایی را به همراه داشت.
پیش از این، مدلهای نظری پیشبینی میکردند که پایان شکلگیری ستارهها میتواند تأثیری آشفته و آشفته بر کهکشانها داشته باشد و شکل آنها را از بین ببرد. این واقعیت که ستارگان کهکشان پابلو هنوز به نظر میرسند که به شکل منظمی حرکت میکنند، نشان میدهد که همیشه اینطور نیست.
این تیم اکنون قصد دارد مشاهدات JWST از کهکشان پابلو را با تحقیقاتی با استفاده از آرایه بزرگ میلیمتری زیر میلیمتری آتاکاما (ALMA) که از 66 تلسکوپ رادیویی واقع در شمال شیلی تشکیل شده است، ادامه دهد. این می تواند نشان دهد که آیا گاز سرد و متراکمی در کهکشان پابلو باقی مانده است یا خیر و تأثیر سیاهچاله ی عظیم آن بر محیط اطراف کهکشان.
مایولینو در پایان گفت: «ما میدانستیم که سیاهچالهها تأثیر زیادی بر کهکشانها میگذارند و شاید برای آنها عادی باشد که تشکیل ستاره را متوقف کنند، اما تا زمان JWST ما نمیتوانستیم مستقیماً این موضوع را تأیید کنیم.» “این راه دیگری است که JWST جهشی بزرگ به جلو در توانایی ما برای مطالعه جهان اولیه و چگونگی تکامل آن است.”
تحقیقات این تیم دوشنبه (16 سپتامبر) در مجله Nature Astronomy منتشر شد.



