کشتی فضایی اسپیس ایکس چقدر دوستدار محیط زیست است؟


هنگامی که مرحله فوقانی 165 فوتی (50 متری) SpaceX Starship هفته گذشته در جریان سومین پرواز آزمایشی خود به اقیانوس هند سقوط کرد، ناظران محیطی از خود پرسیدند که آیا این وسیله نقلیه فولادی ضد زنگ که احتمالاً حاوی صدها کیلوگرم سوخت باقی مانده است، می تواند باشد. زندگی دریایی را به خطر می اندازد خبر خوب این است – نه واقعا. Starship از یکی از سبزترین ترکیبات سوخت موجود استفاده می کند. با این حال، کارشناسان پایداری هشدار می دهند که موشک بدون مشکل نیست.
«آوار و سوخت [from the latest Starship launch] توماسو اسگوبا، مدیر اجرایی انجمن بین المللی برای پیشرفت ایمنی فضا، به Space.com گفت.
کشتی ستاره ای موتورهای رپتور اکسیژن مایع و متان مایع را بسوزانید که خوشبختانه هیچکدام برای محیط زیست سمی نیستند.
متصل: سومین آزمایش پرواز SpaceX Starship را در عکس های نفس گیر دوباره زنده کنید
با وجود اینکه آژانسهای فضایی جهان و اپراتورهای پرتاب چندین دهه است که این کار را انجام میدهند، ریختن زباله در اقیانوس، قابل احترامترین رفتار نیست.
ویتالی براون، محقق پایداری فضایی، به Space.com گفت: “مواد واقعی دور ریخته شده مشابه سایر مواد صنعتی است که توسط کشتیرانی و ماهیگیری به دست آمده است.” از نظر تئوری، کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد حقوق دریاها، همه کشورها را موظف می کند که از محیط زیست دریایی در تمام مناطق دریا محافظت و حفظ کنند. بنابراین در واقع کشورهایی که زبالههای خود را به اقیانوس میریزند، نقض آن معاهده است.»
چیزی که براون را بیشتر نگران می کند، برنامه های ایلان ماسک برای افزایش دفعات است کشتی فضایی شاید صدها نفر در سال اجرا شود. هر یک از این پروازها می تواند بیش از 100 تن ماهواره را به فضا ببرد. این ماهواره ها نه تنها بالا می آیند، بلکه در نقطه ای دوباره سقوط می کنند.
براون گفت: “این اعداد دیوانه کننده هستند.” ما در حال حاضر شاهد افزایش تصاعدی هستیم ورود مجدد ماهواره ها و مراحل موشک در طول سالهای گذشته. از این منظر، من کاملاً نگران عواقب آن هستم.”
ماهوارهها و موشکهای قدیمی با بازگشت مارپیچی به زمین میسوزند و پشت سر میگذارند خاکستر فلزی، که ترکیب آن نگرانی هایی را ایجاد می کند. برخی از محققان بر این باورند که این بقایای یک ماهواره سوخته می تواند به لایه اوزون محافظ زمین آسیب می رساند یا حتی میدان مغناطیسی سیاره را تحت تاثیر قرار دهد. بیشتر موادی که دوباره وارد می شوند در حدود 75 تا 50 مایل (120 تا 80 کیلومتر) بالای سطح زمین تبخیر می شوند. در این ارتفاعات، ذرات خاکستر می توانند اساساً برای همیشه باقی بمانند، به این معنی که غلظت آنها فقط به افزایش ادامه خواهد داد.
سبز یا سبز نیست؟
اما نگرانی های دیگری در مورد پرتاب های مکرر Starship وجود دارد. متان، اگرچه غیر سمی است، اما گازی است که معمولاً در طبیعت یافت می شود و برای تامین انرژی همه چیز از گرمایش منطقه ای گرفته تا تولید برق و حمل و نقل استفاده می شود. وقتی می سوزد تبدیل می شود دی اکسید کربن و بخار آب اگرچه مجموع انتشار گازهای گلخانه ای ناشی از سوزاندن متان کمتر از گازهای گلخانه ای ناشی از سوزاندن نفت یا زغال سنگ است، این گاز همچنان به گرم شدن کمک می کند. اثر گلخانه ای که بشریت در حال حاضر سخت در تلاش برای خنثی کردن آن است.
به گفته اندرو ویلسون، استادیار مدیریت محیط زیست در دانشگاه گلاسکو کالدونین در اسکاتلند، یک پرتاب Starship 76000 تن معادل دی اکسید کربن تولید می کند (معیار ترکیب انواع مختلف گازهای گلخانه ای در یک واحد). این 2.72 برابر بیشتر از انتشار گازهای گلخانه ای است اسپیس ایکس یک پرتاب فالکون 9، اما تنها 0.96 از آلاینده های تولید شده توسط یک پرتاب فالکون هوی. هم فالکون 9 و هم فالکون هوی پیشرانه نفتی RP-1 بسیار کثیفتر را بسوزانید، بنابراین ردپای کربن آنها در هر تن شلیک شده بسیار بیشتر است. این شاهین 9برای مثال، کمتر از یک ششم ظرفیت بار یک استارشیپ را دارد.
انتشار کربن تنها سهم Starship در گرم شدن کره زمین نیست. بخار آب نیز یک گاز گلخانه ای قدرتمند است. لایه های بالاتر از اتمسفر زمین آنها به طور طبیعی حاوی مقدار بسیار کمی از آن هستند، و دانشمندان نمی دانند بخار آب تولید شده توسط اگزوز موشک در ارتفاع بالا چه بلایی بر سر سیاره می آورد. علاوه بر این، انتشارات سفینه فضایی حاوی دوده است که در اتمسفر بالایی پخش می شود و گرمای ورودی را جذب می کند. این اثر که به عنوان نیروی تابشی شناخته می شود، می تواند به گرم شدن بیشتر کمک کند. و فراموش نکنیم که متان به خودی خود یک گاز گلخانه ای است و 90 برابر قدرتمندتر از دی اکسید کربن در به دام انداختن گرما در جو است. نشت متان از تاسیسات پردازش و ذخیره سازی و خطوط لوله به عنوان عامل اصلی انتشار گازهای گلخانه ای در جهان شناخته شده است.
حسابداری کامل تأثیرات جوی همچنین شامل گازهای گلخانه ای تولید شده توسط استارشیپ است که در تأسیسات Starbase SpaceX در جنوب تگزاس انجام می شود. اما تعیین این عدد حتی دشوارتر است.
متصل: تغییر اقلیم: علل و پیامدها
ویلسون هشدار میدهد که اندازه بسیار زیاد استارشیپ و فرکانسی که اسپیس ایکس قصد دارد آن را پرتاب کند به این معنی است که بعید است ردپای محیطی طولانیمدت این موشک غولپیکر قطرهای در اقیانوس باشد.
ویلسون میگوید: «از لحاظ تاریخی، بخش فضایی از قوانین مختلف معافیتهای زیادی دریافت کرده است و در نتیجه آنها اساساً توانستهاند از انجام هر کاری که میخواهند فرار کنند. و استارشیپ، به دلیل اینکه بزرگترین موشک ساخته شده است، یکی از کثیف ترین موشک ها نیز هست.
در حال حاضر، میزان کل انتشار گازهای گلخانه ای از پروازهای فضایی ناچیز است، معادل 1٪ یا 2٪ از ردپای کربن هوانوردی، که به تنهایی حدود 2.5٪ از کل انتشار گازهای گلخانه ای جهانی را تشکیل می دهد. اما تعداد پرتاب موشک در سال های اخیر به شدت افزایش یافته است. 2023 شاهد رکورد 223 تلاش برای پرواز فضایی در سراسر جهان است. به گفته اخترشناس و مورخ عصر فضا، جاناتان مک داول. این بیش از دو برابر 85 تلاش انجام شده در سال 2016 است. اسپیس ایکس به تنهایی رکورد 96 موشک مداری را در سال گذشته پرتاب کرد و در نظر دارد تا سال 2024 نزدیک به 150 موشک داشته باشد. جاه طلبی های جسورانه اسپیس ایکس چیزی است که دانشمندانی مانند ویلسون را نگران می کند.
ویلسون میگوید: «اگر افزایش یابد و اسپیسایکس استارشیپ را بیشتر و بیشتر آنطور که میگویند پرتاب کند، آنوقت انباشتهای از این تأثیرات روی محیط زیست ما ایجاد خواهد شد.
غیر از اجازه دادن به بشریت برای استعمار مریخپسندیدن الون ماسک پیش بینی می کند، Starship همچنین به عنوان نسل بعدی وسیله ای برای سفرهای بین قاره ای پیشنهاد شده است که می تواند طولانی ترین سفرها را به زیر یک ساعت کاهش دهد.
ویلسون گفت: “میزان آلودگی که در مقایسه با یک هواپیما ایجاد می کند، مرتبه ای متفاوت است.”
ویلسون پیشنهاد میکند در حالی که مهندسان در بیشتر صنایع، همانطور که در تعهدات بینالمللی آبوهوا لازم است، در مورد چگونگی کربنزدایی تا اواسط قرن حاضر فکر میکنند، ماسک و شرکتش در حال توسعه یک تجارت کربن فشرده با اثرات نامشخص زیستمحیطی هستند.
توافقنامه پاریس که در کنفرانس تغییرات آب و هوایی سازمان ملل در سال 2015 در پایتخت فرانسه به امضا رسید، کشورها را متعهد می کند که گرمایش زمین را در مقایسه با دوران پیش از صنعتی شدن به 2.7 درجه فارنهایت (1.5 درجه سانتیگراد) محدود کنند. در حال حاضر، به نظر می رسد که این هدف از بین انگشتان ما می لغزد. در واقع، در سال 2023، دمای کره زمین در 50 درصد از روزها از آستانه 2.7 درجه فارنهایت فراتر رفت. با توجه به خدمات تغییر اقلیم اروپا کوپرنیک.
ویلسون در پایان گفت: «ما در یک بحران آب و هوایی هستیم – قبلاً شاهد گرمایشی بودیم که نزدیک به اهداف توافق پاریس است – و در اینجا ما در حال ساخت یک پرتابگر عظیم هستیم که فقط دی اکسید کربن بیشتری به جو اضافه می کند.




