آیا زمان یک معاهده فضایی جدید فرا رسیده است؟ گزارشهای مربوط به سلاح هستهای روسیه سؤالاتی را ایجاد میکند

در فوریه 2024، گزارشهایی مبنی بر برنامهریزی یک سلاح فضایی هستهای روسیه، نگرانیهای دوران جنگ سرد از نظامیسازی مدار زمین را تجدید کرد.
خشم از زمانی آغاز شد که مایک ترنر، رئیس کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان آمریکا (از اوهایو) بیانیه عمومی صادر کرد درخواست از رئیس جمهور بایدن از طبقه بندی تمام اطلاعات مربوط به یک سلاح هسته ای مبتنی بر فضایی که طبق گزارش ها روسیه در حال توسعه آن است، خارج کند. روز بعد، جان اف. کربی، مشاور امنیت ملی کاخ سفید به مردم اطمینان داد که “در حالی که پیگیری روسیه برای این توانایی خاص نگران کننده است، هیچ تهدیدی فوری برای امنیت کسی وجود ندارد.”
«ما در اینجا در مورد سلاحی صحبت نمی کنیم که بتوان از آن برای حمله به انسان یا ایجاد تخریب فیزیکی استفاده کرد زمینکربی افزود: هنوز مشخص نیست که آیا توانایی بالقوه روسیه به کلاهک هسته ای در فضا اشاره دارد یا با انرژی هسته ای. سلاح ضد ماهواره از نوعی
با این حال، سلاح فضایی هستهای روسیه که گزارش شده، بحثها را برانگیخته است پیمان فضایی (OST)، یک توافقنامه بین المللی که هنجارهای رفتار در فضای بیرونی را تعریف می کند. معاهده فضای بیرونی در پاسخ به توسعه ایجاد شد موشک های بالستیک قاره پیماکه در مسیر رسیدن به اهدافشان در فضا سفر می کنند.
اما از آن زمان، ابرقدرتهای فضایی بسیاری از فضاپیماها و سلاحهای دیگر را که برای حمله طراحی شده بودند، توسعه دادند ماهواره ها از جانب زمین، فضاپیماهای دیگر را از مدار تهدید کند یا حتی از فضا به اهداف زمینی حمله کند. ایالات متحده آمریکا، اتحاد جماهیر شوروی و بریتانیا اولین سه کشوری بودند که در سال 1967 وارد این معاهده شدند و امروز 114 کشور آن را امضا کردند.
با توجه به این تحولات، بسیاری از سیاستمداران و کارشناسان با خود می پرسند: آیا زمان یک معاهده فضایی جدید فرا رسیده است؟
متصل: کاخ سفید می گوید تسلیحات ضد ماهواره اتمی روسیه هیچ “تهدید قریب الوقوعی” برای زمین ایجاد نمی کند.
شارون اسکواسونی استاد روابط بین الملل در دانشگاه جورج واشنگتن است که تحقیقاتش بر کاهش خطرات انرژی هسته ای و سلاح های هسته ای متمرکز است. اسکواسونی در مورد امکان معاهده جدیدی که توسعه یا استقرار آنها را ممنوع می کند، به Space.com گفت که روسیه امروز از مسائل مربوط به اعتماد رنج می برد که می تواند همکاری بین المللی را متوقف کند.
اسکواسونی با اشاره به ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، گفت: «مشکل واقعی این است که حتی گامهای کوچک مرتبط با شفافسازی یا اعتمادسازی عملاً غیرممکن است، زیرا پوتین آنها را در حالی که درگیر جنگ علیه اوکراین است، رد میکند».
اسکواسونی افزود که گزارش روسیه از توسعه یک سلاح فضایی اتمی طعنه آمیز بود، زیرا این کشور از لحاظ تاریخی در خط مقدم ایجاد کنترل تسلیحاتی در فضا بوده است.
در سال 2008، روسیه و چین حتی پروژه مشترکی ارائه کرد معاهده جدید سازمان ملل متحد که بر اساس معاهده فضای ماورای جو است و کشورها را ملزم می کند «از قرار دادن اجسام حامل سلاح از هر نوع در مدار، نصب سلاح بر روی اجرام آسمانی و تهدید به استفاده از زور علیه اشیاء موجود در فضا خودداری کنند. “
اما معاهده جدید از حمایت گسترده بین المللی برخوردار نشد. اسکواسونی گفت: «ایالات متحده و سایر کشورها به دلایل اساسی با آن مخالفت کردند. “یک توافق ساده برای ممنوعیت هر نوع سلاح در مدار می تواند مفید باشد، اما به طور سنتی سنگ مانع نیاز به گنجاندن قابلیت های ASAT زمینی بوده است.”

ران دول، دانشیار تاریخ دانشگاه ایالتی فلوریدا، تاریخ علم و فضا، به ویژه در زمینه جنگ سرد را مطالعه می کند. دوئل به Space.com گفت که با توجه به نمونههای اخیر کنترل تسلیحاتی مانند مذاکرات محدودیت تسلیحات استراتژیک (SALT II) در سال 1979.
دوئل گفت: «تصویب معاهده فضای ماورای جو در سال 1967 سادهتر از مثلاً معاهده بعدی SALT II (که برخی مفاد OST را گسترش داد) آسانتر بود. “آیا بهتر است چارچوب فعلی را حتی با تکامل سیستم های فناوری کلیدی حفظ کنیم؟”
متأسفانه، حتی اگر روسیه OST را با ساخت یک سلاح فضایی با انرژی هستهای نقض کند – یا اگر هر کشور دیگری از طریق روشهای مشابه آن را نقض کرده باشد، جامعه بینالمللی فرصت بسیار کمی برای درخواست مجازات از هر نوع دارد. اسکواسونی گفت: «هیچ پیامدهای اجباری برای عدم پایبندی به معاهده وجود ندارد، اما کشورها ممکن است تحریمهای مرتبط با این موضوع را اعمال کنند.»
اما در صورت نقض معاهده فضایی، حتی تحریم ها نیز ممکن است تضمینی نباشد. اسکواسونی افزود: «به یاد داشته باشید که چین، عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، احتمالا تحریم های سازمان ملل را وتو خواهد کرد.
پیچیدگی دیگر این است که آیا ما می دانیم که تا زمانی که روسیه واقعاً از آن استفاده کند، چه توانایی هایی وجود دارد. اگر ما اطلاعات بسیار خوبی داریم، آیا حاضریم آن را برای توجیه تحمیل هزینه ها به روسیه به اشتراک بگذاریم؟ معلوم نیست.”
نمونه جدیدتر در سال 2021 زمانی که روسیه رخ داد یک آزمایش مخرب ضد ماهواره ای انجام داد که در آن یک موشک بالستیک یک ماهواره جاسوسی از کار افتاده را منهدم کرد و یک ابر زباله عظیم در مدار ایجاد کرد که فضاپیماهای دیگر از جمله را تهدید کرد. ایستگاه فضایی بین المللی.
امتحان باعث محکومیت گسترده شد توسط جامعه بین المللی و بحث در مورد اینکه آیا چنین آزمایشی OST را نقض می کند یا خیر. در ماده نهم این معاهده آمده است که امضاکنندگان «تمام فعالیتهای خود را در فضا انجام خواهند داد ماه و سایر اجرام آسمانی، با در نظر گرفتن منافع مربوطه سایر کشورهای عضو معاهده.»
تنها چند ماه بعد، روسیه تهدیدی علیه ماهواره های خصوصی غربی صادر کرد و آنها را “هدف مشروعچنین حمله ای نقض پیمان فضایی خواهد بود، اگرچه روسیه ادعا می کند که استفاده از ماهواره های غیرنظامی برای جمع آوری اطلاعات در جبهه های جنگ همانطور که در اوکراین این به خودی خود یک نقض است.
به همین دلیل است که دوئل گفت که در نهایت معاهدات شکننده هستند و به موفقیت مکانیسم های اجرایی بستگی دارند. علاوه بر این، این قراردادها اغلب با پیشرفت های سریع تکنولوژیکی یا تحولات ژئوپلیتیکی لغو می شوند. دوئل گفت: «معاهدهها میتوانند شکننده باشند، اما همچنان مورد احترام قرار میگیرند، زیرا هیچ پیشرفت سیاسی، اقتصادی یا فناوری جدیدی برای به چالش کشیدن آنها کافی نیست – بنابراین حفظ وضعیت موجود به طور کلی گزینه خوبی به نظر میرسد.»
دوئل نمونه ای از پیمان 1959 قطب جنوب را ذکر می کند که به گفته او به دلیل این واقعیت که هیچ کشف غیرمنتظره ای از منابع طبیعی بزرگ در این قاره وجود نداشته است که باعث ایجاد “هفت طلا” شود، همچنان مورد احترام است.
یک کشف مشابه و متعاقب آن عجله طلا ممکن است در حال حاضر در فضا در حال انجام باشد. بسیاری از کشورهای مختلف در حال رقابت برای استقرار حضور دائمی در ماه هستند، چیزی که برخی آن را “عجله طلای قمری” برای ارائه دسترسی به یخ آبهلیوم-3 (ایزوتوپی که برای استفاده در راکتورهای همجوشی هسته ای در نظر گرفته شده است) و کانی های خاکی کمیاب.
حتی منابع نامشهود مانند مدارهای استراتژیک یا فرکانس های رادیویی به نام امنیت ملی و شکوفایی اقتصادی به سرعت توسط ابرقدرت های فضایی تصرف می شوند.
این یکی از دلایلی است که مدیر ناسا، بیل نلسون، آشکارا اعلام کرده که ایالات متحده چنین است در یک “مسابقه فضایی” جدید همانطور که آژانس قصد دارد از طریق آن انسان ها را به ماه بازگرداند برنامه آرتمیس.
و درست مانند آخرین مسابقه فضایی در طول جنگ سرد، توسعه سریع فرصت های جدید برای پرواز فضایی منجر به سوالات جدیدی در مورد همکاری بین المللی در فضا و نظامی شدن مدار زمین شد. اینکه آیا یک معاهده فضایی جدید یک احتمال واقعی است یا خیر، باید دید.




