سیاهچاله “حلقه گمشده” در متراکم ترین خوشه ستاره ای کهکشان راه شیری هنوز مفقود است.

تحقیقات جدید ممکن است خبر بدی برای دانشمندانی داشته باشد که فکر می کردند سیاهچاله ای “حلقه گمشده” را در یک خوشه ستاره ای متراکم راه شیری پیدا کرده اند.
یافتههای جدید نشان میدهد که به جای یک سیاهچاله نادر با جرم متوسط، امگا قنطورس دارای خوشهای از سیاهچالههایی با جرم ستارهای است که گمان میرود بقایای یک کهکشان باستانی باشند که توسط کهکشان راه شیری آدمخوار شدهاند.
جاستین رید، یکی از اعضای تیم تحقیقاتی، دانشمند دانشگاه ساری در انگلستان، می گوید: «شکار سیاهچاله های گریزان با جرم متوسط ادامه دارد. ممکن است هنوز یکی در مرکز امگا قنطورس وجود داشته باشد، اما کار ما نشان میدهد که باید کوچکتر از ۶۰۰۰ برابر جرم خورشید باشد و با خوشهای از سیاهچالههایی به جرم ستارهای زندگی کند.»
ستاره شناسان برای اولین بار از وجود احتمالی یک سیاهچاله در امگا قنطورس که حاوی حدود 10 میلیون ستاره است آگاه شدند، زمانی که متوجه شدند برخی از این ستارگان سریعتر از حد انتظار حرکت می کنند.
مرتبط: سیاهچاله های متوسط گریزان می توانند در “پرستاران” متراکم شکل بگیرند.
سال گذشته، تیمی از ستاره شناسان تحقیقاتی را با تلسکوپ فضایی هابل انجام دادند و بر این باورند که سیاهچاله ای با جرم متوسط با جرمی معادل حدود 8200 خورشید کشف کرده اند.
با این حال، تجزیه و تحلیل مجدد این خوشه ستاره ای نشان می دهد که ممکن است در نهایت اینطور نباشد.
چرا “حلقه گمشده” سیاهچاله ها اهمیت دارند؟
همانطور که از نام آنها پیداست، سیاهچاله های با جرم متوسط منطقه بین سیاهچاله های با جرم ستاره ای (جرم 10 تا 1000 خورشیدی) و سیاهچاله های کلان پرجرم که در قلب کهکشان ها یافت می شوند و جرم آنها برابر با میلیون ها یا حتی میلیاردها خورشید است را اشغال می کنند.
کشف احتمالی یک سیاهچاله با جرم متوسط و نزدیک به زمین هیجانانگیز بود، زیرا این سیاهچالهها، که گمان میرود حلقهای حیاتی در زنجیره ادغام هستند که به سیاهچالهها کمک میکند تا به وضعیت فوقجرم دست یابند، بهطور بدنامی گریزان بودند. این در حالی است که دانشمندان معتقدند آنها باید در جهان رایج باشند.
این به این دلیل است که مانند همه سیاهچاله ها، آنها توسط یک سطح یک طرفه به دام انداختن نور به نام افق رویداد محدود شده اند. این بدان معناست که سیاهچالهها تنها زمانی دیده میشوند که توسط مادهای احاطه شوند که برای رشد از آن تغذیه میکنند و توسط نیروهای جزر و مدی برای تولید نور روشن گرم میشوند.
تصور میشود سیاهچالههای بینستارهای به دلیل کمبود گاز و گرد و غبار در اطراف خود، «ایستاده» یا «در زمان یخ زده» هستند. این همچنین به این معنی است که آنها به طور مؤثر نامرئی هستند، زیرا تنها راه برای استنباط حضور آنها تأثیر جاذبه آنها بر ستارگان اطراف آنها است.
تصور می شود برهمکنش با گرانش یک سیاهچاله با جرم متوسط در قلب امگا قنطورس، ستاره های مرکز این خوشه متراکم را به سرعت بالا رسانده است.
آندرس بانارس هرناندز، عضو تیم و محقق انستیتو اخترفیسیکا د کاناریاس در بیانیهای گفت: ما مدتهاست که درباره سیاهچالههای کلان جرم در مرکز کهکشانها و سیاهچالههای کوچکتر با جرم ستارهای در کهکشان خود میدانیم.
او افزود: «با این حال، ایده سیاهچالههای با جرم متوسط که میتوانند شکاف بین این افراطها را پر کنند، اثبات نشده باقی مانده است.» “با مطالعه امگا قنطورس – باقیمانده از یک کهکشان کوتوله – ما توانستیم روش های خود را اصلاح کنیم و گامی به جلو در درک وجود چنین سیاهچاله هایی برداریم و چه نقشی ممکن است در تکامل خوشه های ستاره ای و کهکشان ها ایفا کنند.
“این کار به حل یک بحث دو دهه ای کمک می کند و درهای جدیدی را برای تحقیقات آینده باز می کند.”

توضیح احتمالی دیگر برای سرعتهای ستارهای مشاهدهشده، خوشهای از سیاهچالههای با جرم ستارهای است که پیشبینی میشود به خوشههای ستارهای متراکم مانند این تبدیل شوند.
با این حال، اخترشناسان بر این باورند که فعل و انفعالات با ستارههای دیگر احتمالاً این سیاهچالههای کوچکتر را از این منظومه بیرون خواهند کرد. این امر یک سیاهچاله با جرم متوسط را به عنوان محتمل ترین توضیح برای ستارگان پرسرعت در قلب امگا قنطورس-تاکنون- باقی گذاشت.
در مطالعه جدید، محققان منبع مهم دیگری از داده ها را هنگام بررسی امگا قنطورس در نظر گرفتند که تفاوت زیادی ایجاد کرد.
نگه داشتن زمان با چراغ های فضایی
داده های اضافی از «فانوس های کیهانی» به نام تپ اختر به دست می آید.
تپاخترها زبالههای کیهانی با سرعت چرخش به نام ستارههای نوترونی هستند که وقتی سوخت ستارههای عظیم تمام میشود و تحت گرانش خود فرو میروند، تشکیل میشوند.
از آنجایی که این ستارگان مرده با سرعت 700 بار در ثانیه می چرخند، پرتوهایی از تابش نیز از قطب های خود ساطع می کنند. این پرتوها مانند نوری از یک فانوس دریایی کیهانی در سراسر جهان حرکت می کنند.
هنگامی که آنها به سمت زمین می چرخند، تپ اخترها روشن می شوند و آنها را تپنده جلوه می دهند. از آنجایی که این شبه تپش زمانی که به طور انبوه در آنچه دانشمندان ماتریس زمانبندی تپ اختر مینامند بسیار دورهای است، این چراغهای کیهانی به ابزار بسیار دقیقی برای ثبت زمان تبدیل میشوند.

تغییرات در زمان تپ اخترها ممکن است نشان دهنده وجود میدان های گرانشی شدیدی باشد که این ستاره های مرده را شتاب می دهد. افزودن داده های تپ اختر به تیم اجازه داد تا میدان های گرانشی در قلب امگا قنطورس را با جزئیات بیشتری مطالعه کنند.
این به تیم اجازه داد تا بین اثر یک سیاهچاله میانی و خوشه ای از سیاهچاله های با جرم ستاره ای تمایز قائل شوند. تیم متوجه شد که مورد دوم محتمل ترین توضیح برای سرعت ستارگان در مرکز امگا قنطورس است.
تیم از یافته های خود چندان ناامید نیست. برای مثال، رید فکر میکند که زمان زیادی است که ستارهشناسان شروع به یافتن سیاهچالههای با جرم متوسط کنند.
“هر فرصتی وجود دارد که یکی را پیدا کنیم [an intermediate-mass black hole] به زودی، رید گفت: “شتاب تپ اخترهای بیشتر و بیشتری در راه است، که به ما امکان می دهد به مراکز خوشه های ستاره ای متراکم نگاه کنیم و سیاهچاله ها را دقیق تر از همیشه جستجو کنیم.”
در این میان، تحقیقات این تیم می تواند به اخترشناسان کمک کند تا مکانیسم هایی را که باعث تولد تپ اخترها می شوند، درک کنند.
هرناندز در پایان گفت: “تشکیل تپ اخترها نیز یک زمینه تحقیقاتی فعال است، زیرا اخیرا تعداد زیادی از آنها کشف شده است.” امگا قنطورس یک محیط ایده آل برای مطالعه الگوهای شکل گیری آنها است که ما برای اولین بار در تجزیه و تحلیل خود توانستیم آن را انجام دهیم.
تحقیقات این تیم برای انتشار در مجله Astronomy & Astrophysics پذیرفته شده است.




