فاجعه سیارکی DART ناسا واقعاً مأموریت فضایی آن را به هم ریخت

سیارک های سرکش، به بیان ساده، تهدیدی برای زمین هستند. اگرچه در حدود 65 میلیون سال است که هیچ رویداد فاجعهباری رخ نداده است، اما این بدان معنا نیست که لحظات هیجانانگیزی در طول پروازهای صخرهای فضایی وجود نداشته است – به عنوان مثال، در سال 2013، سیارک چلیابینسک به جو زمین برخورد کرد و “شعلهور شد. یک خورشید ثانویه» و امواج شوک را به منطقه اطراف می فرستد.
قابل درک است که آژانس های فضایی در سراسر جهان می خواهند آماده باشند. به همین منظور، ناسا در سال 2022 فضاپیمای آزمایش تغییر جهت سیارک دوگانه (DART) را به فضا پرتاب کرد که اولین مأموریت خود را به نشان دادن انحراف سیارک با برخورد جنبشی اختصاص داد. DART با موفقیت با یک سیارک نزدیک به زمین به نام Dimorphos برخورد کرد که بخشی از یک منظومه دوتایی است که به دور یک سیارک بزرگتر به نام Didymos می چرخد. اطلاعات باورنکردنی زیادی قبلاً از این تأثیر به دست آمده است و ما فقط کمی بیشتر دریافت کردیم. بر اساس مقالهای که امسال درباره این رویداد منتشر شد، DART یک دهانه بزرگ در دیمورفوس ایجاد کرد که در واقع شکل سنگ را چنان به طرز چشمگیری تغییر داد که از مسیر اصلی خود خارج شد.
درک ریچاردسون، استاد نجوم در دانشگاه مریلند و رهبر گروه ضربت برای تحقیقات DART، “در اکثر موارد، پیش بینی های اولیه قبل از برخورد ما در مورد اینکه چگونه DART نحوه حرکت دیدیموس و ماه آن را در فضا تغییر می دهد صحیح بود.” ، در بیانیه ای آمده است. اما یافتههای غیرمنتظرهای وجود دارد که به ارائه تصویر بهتری از نحوه تشکیل و تکامل سیارکها و دیگر اجرام کوچک در طول زمان کمک میکند.
یک شگفتی این بود که چقدر DART توانست دیمورفوس را تغییر دهد. قبل از برخورد، سیارک صاف شده بود، به این معنی که در امتداد یک محور تا حدودی مسطح یا له شده بود، احتمالاً به دلیل چرخش یا اثرات گرانشی خود.
مرتبط: تصاویر رادار ناسا سیارکی به اندازه استادیوم را نشان می دهد که در حین پرواز در نزدیکی زمین سقوط می کند
پس از برخورد، شکل دیمورفوس کشیده شد، به این معنی که سیارک بر روی محور خود کشیده شد و آن را در یک جهت طولانی تر کرد. این برخورد احتمالاً با توزیع مجدد جرم سیارک و تغییر دینامیک چرخشی آن باعث این کشیدگی شده است.
ما انتظار داشتیم که دیمورفوس قبل از برخورد کشیده شود، صرفاً به این دلیل که معتقد بودیم جسم مرکزی ماه به تدریج موادی را جمع می کند که از جسم اولیه ای مانند دیدیموس جدا شده است. ریچاردسون توضیح داد: “به طور طبیعی بدن درازی تشکیل می دهد که محور طولانی خود را همیشه به سمت بدنه اصلی می برد.” همچنین، تغییرات ناشی از ضربه در شکل دیمورفوس احتمالاً نحوه تعامل آن با دیدیموس را تغییر داده است.
برخورد DART بر دینامیک و تعادل دو بخش سیستم دوتایی هدف تأثیر گذاشت و مدار دیمورفوس را به عنوان یک کل کوتاه کرد، درست همانطور که دانشمندان امیدوار بودند.
ریچاردسون توضیح داد: «در اصل، دیمورفوس احتمالاً در حالت بسیار آرامی بود و یک طرف آن رو به بدنه اصلی، دیدیموس بود، همانطور که ماه زمین همیشه یک طرف آن رو به سیاره ما است. به این معنی که می تواند در جهت خود به جلو و عقب تکان بخورد. دیمورفوس همچنین میتواند “تلنگر” بزند، به این معنی که میتوانیم آن را به صورت نامنظم و غیرقابل پیشبینی بچرخانیم.
دانشمندان همچنین مشاهده کردند که شکل دیدیموس بدون تغییر باقی مانده است، که نشان می دهد سیارک بزرگتر از نظر ساختاری پایدار و به اندازه کافی بادوام است تا شکل خود را حفظ کند.
تیم اکنون منتظر است تا دریابد که زباله های پرتاب شده چه زمانی از سیستم پاک می شوند، آیا دیمورفوس هنوز در فضا می چرخد، و کی (یا اگر) جسم در نهایت ثبات قبلی خود را بازیابد.
او گفت: «یکی از بزرگترین سؤالات ما در حال حاضر این است که آیا Dimorphos به اندازه کافی پایدار است تا یک فضاپیما فرود بیاید و تجهیزات تحقیقاتی بیشتری روی آن نصب کند یا خیر. ممکن است صد سال طول بکشد تا تغییرات قابل توجهی در سیستم مشاهده شود، اما تنها چند سال از تاثیر آن می گذرد. یادگیری اینکه چقدر طول می کشد تا دیمورفوس پایداری خود را به دست آورد، چیزهای مهمی در مورد ساختار داخلی آن به ما می گوید، که به نوبه خود از تلاش های آینده برای منحرف کردن سیارک های خطرناک خبر می دهد.
این یافتهها پیامدهای مهمی برای ماموریتهای آینده خواهد داشت، از جمله پرواز بعدی آژانس فضایی اروپا به سامانه دیدیموس در اکتبر 2024.
ریچاردسون گفت: «DART به ما بینشهایی در مورد فیزیک گرانشی پیچیدهای داده است که نمیتوان آنها را در آزمایشگاه انجام داد، و همه این مطالعات به ما کمک میکنند تا تلاشهایمان را برای محافظت از زمین در صورت تهدید واقعی کالیبره کنیم». احتمال اینکه سیارکی یا دنباله دار نزدیک شود و سیاره را تهدید کند وجود دارد. اکنون ما یک خط دفاعی اضافی در برابر این نوع تهدیدات خارجی داریم.”
این مقاله در 23 اوت در The Planetary Science Journal منتشر شد.




